माहितीचा अधिकार (RTI)
माहितीचा अधिकार अधिनियम, 2005 अंतर्गत नागरिकांचा अधिकार आणि माहिती मिळवण्याची प्रक्रिया
- RTI म्हणजे काय? – RTI म्हणजे Right to Information Act, 2005 हा कायदा नागरिकांना सरकारी माहिती मिळवण्याचा अधिकार देतो.
- उद्देश्य – पारदर्शकता, उत्तरदायित्व आणि शासन प्रक्रियेत नागरिकांचा सहभागी सहभाग सुनिश्चित करणे.
- RTI अंतर्गत माहिती – सरकारी कागदपत्रे, निर्णय, अहवाल, ईमेल, डेटा इत्यादी माहिती यामध्ये समाविष्ट आहे.
- माहितीच्या अधिकारातून काय मिळू शकते? – सरकारी निर्णय, वित्तीय माहिती, योजनांची स्थिती, परवाने आणि परवानगी याबद्दल माहिती मिळू शकते.
- कोण अर्ज करू शकतो? – भारताचा नागरिक कोणताही RTI अर्ज करू शकतो.
- अर्ज कसा करावा? – ऑनलाइन/ऑफलाइन अर्ज दाखल करू शकता.
- शुल्क माहिती – RTI अर्जासाठी साधारण ₹10 रुपये लागू होतात.
- समयमर्यादा – माहिती 30 दिवसांत दिली जाते.
- अपवाद – राष्ट्रीय सुरक्षा, वैयक्तिक माहिती इ. देण्यात येत नाही.
- अपील प्रक्रिया – प्रथम अपील 30 दिवसात, दुसरे 90 दिवसात.